• Vrije Universiteit Amsterdam (VU): Fas Çalışmaları Yan Dalı. Bu, "Fas'a Giriş" adlı bir ders serisi ( uygulama dersleri), Fas'a odaklanan postkolonyal edebiyat ve Fas Arapçası A ve B derslerini içerir. Fas ayrıca sosyal ve kültürel antropoloji öğrencileri için "Geçim Kaynakları, İttifaklar ve Yönetişim" dersinde de sıklıkla ele alınmaktadır.
• Zuyd Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Doğu Dilleri ve Kültürleri programı: Hayır, Fas eskiden bir uzmanlık alanıydı, ancak şimdi odak noktası Mısır.
• Tilburg Üniversitesi (UvT): Daha önce kültürlerarası iletişim öğrencileri için: Arap dünyası bilgisi, Arapça ve Berberi dillerinin sosyolinguistiği, Fas Arapçası dersi ve Berberi dili ve kültürüne giriş. Şimdi, İletişim ve Kültür Fakültesi'ndeki yeni Genel Kültür Bilimleri programında Fas'a (bazı yönlerine) dikkat çekiliyor. Bu (ve araştırma) çalışmalarının temel direklerinden biri, Hollanda'da yaşayan etnik grupların dil, kültür ve din (İslam) konumlarının dikkatlice ele alındığı çokkültürlülüktür. "Hollanda'da Kültür Çalışmaları" ve "Medya ve Çokkültürlülük Tartışması" gibi çeşitli dersler bu konuya ayrılmıştır.
• Amsterdam Üniversitesi (UvA): Hayır, Arap Dili ve Kültürü programının vurgusu Mısır üzerinedir. Ancak, Göçmen Dilleri yan dalı Fas Arapçası ve Berberi dilini de içermektedir.
• Utrecht Üniversitesi (UU): Evet, son yıllarda her yıl "Kuzey Afrika Dilleri ve Kültürleri" üzerine iki ders verilmekte olup, bu derslerde Rif dili öğretilmekte ve Fas tarihi tartışılmaktadır. 2006 yılında, yeni bir Rif dili dersini de içeren (öğrencilere de açık olan) bir yüksek lisans programı başlatılmıştır.
• Fontys Uygulamalı Bilimler Üniversitesi: Evet, öğretmen yetiştirme programı, Fas'ı bir köken bölgesi ve gelişmekte olan bir ülke olarak ele alan bir ders içermektedir. Kültürlerarası eğitim ve çokkültürlü toplum konularında Fas'a da önem verilmektedir. Ayrıca, üçüncü sınıf coğrafya öğretmenliği öğrencileri için 15-30 günlük bir saha uygulaması ve ortaokul ve meslek eğitimi öğretmenleri için saha uygulamalarını içeren yenileme kursları bulunmaktadır. Sürdürülebilir küresel kalkınma ve kültürlerarasılık alanında yan dal programı da olacak ve Fas'ın (kültürel yönlerine) geniş yer verilecek, ayrıca Fas'ta yaklaşık 2 aylık bir staj planlanmaktadır. Dahası, bu yılın Nisan ayı sonunda Fas'ın Ifran şehrindeki Al Akhawayn Üniversitesi ile bir işbirliği anlaşması imzalanmıştır. Anlaşma kapsamında, şu anda bir IBMS öğrencisi orada bulunmakta ve bir Faslı işletme öğrencisi de burada olacaktır.
• Groningen Üniversitesi (RUG): Evet, Fas'a odaklı vaka çalışmaları içeren dersler, örneğin Müslüman kültürlerinin antropolojisi.
• Leiden Üniversitesi: Evet, Tashelhiyt Berberi (Güney Fas) üzerine yıllık bir ders, haftada 2 saat seminer. İki yılda bir, Rif Berberi (Kuzey Fas) üzerine haftada 2 saatlik bir ders verilmektedir. Her yıl bir Yüksek Lisans dersi: Mağrip Dilleri ve Kültürleri Üzerine Güncel Araştırmalar. Talep üzerine: Fas Arapçası.
• De Horst Uygulamalı Bilimler Üniversitesi: Yılda bir kez, Seçmeli/Serbest Alan programının bir parçası olarak, sosyal hizmet alanındaki uygulamalı kurumlara ziyaretleri de içeren Fas'a bir çalışma gezisi sunulmaktadır. Gezi, iki öğretim görevlisi ve Fas kökenli bir öğrenci (mezuniyet projesi olarak) tarafından hazırlanmakta ve denetlenmektedir. Fas ile bağlantılar, Hollanda'daki öğrenciler tarafından yürütülen stajlar, gönüllü çalışmalar ve diğer eğitim projeleri aracılığıyla da kurulmaktadır.
• Utrecht Sanat Okulu (HKU): Şu anda Fas'a özel olarak odaklanan herhangi bir eğitim faaliyeti bulunmamaktadır, ancak HKU, genel olarak kültür/tiyatroya ilgi duymalarını sağlamak amacıyla göçmen kökenli gençlere (ve dolayısıyla Faslı gençlere de) aktif olarak ulaşmaktadır. Zamanla, HKU'da bir ders açılması planlanmaktadır.
• Rotterdam Konservatuvarı ve Rotterdam Dans Akademisi (Codarts): Başlangıçta Barselona ile işbirliği içinde Mağrip müziği alanında yan dal programı geliştirme planları var.
• INHOLLAND: Ekonomi Fakültemiz ortaklık ağı kurmaya yeni başladı. Haziran 2005'te Fas'a yapılan bir çalışma ziyareti sonrasında, işbirliği yapmak istediğimiz beş enstitü seçildi. Bu, öğrenci ve öğretim görevlisi değişimini içeriyor.
• Utrecht Uygulamalı Bilimler Üniversitesi: Hayır, ancak Fas, PABO (İlköğretim Öğretmen Yetiştirme Koleji) ve ikinci lisans programlarındaki coğrafya ve tarih derslerine dahil edilecek.
• Hollanda Hristiyan Uygulamalı Bilimler Üniversitesi (CHN): Evet, bu faaliyetler Fas'tan öğrenci çekmeyi amaçlıyor. Fas'a odaklanan özel içerik bileşenleri yok.

• VU: De hoorcollegereeks ‘Oriëntatie op Marokko’ heeft nu ongeveer 25 deelnemers.In 2003/4 namen zo’n 75 studenten deel aan ‘Oriëntatie op Marokko’ en 28 studenten volgden Marokkaans Arabisch A.
• RU: Inleiding Mediterrane en Midden-Oosten studies: tussen de 40 en 50 studenten. Capita selecta etnografie van het Mediterrane gebied: tussen de 25 en 30 studenten. Mastercursus MES over de Middellandse Zee: vorig jaar 12 studenten. Afdeling Arabisch: 5 – 7 studenten jaarlijks voor Marokkaans 1 en 2.
• UvA: Inleiding tot de Berberse taal en cultuur: max. 10 studenten. 
• Fontys Hogescholen: 30 tot 40 studenten (lerarenopleiding).
• RUG: 75-100 studenten.
• Universiteit Leiden: 5 tot 10 studenten.
• UU: De afgelopen jaren namen telkens ongeveer 10 à15 studenten aan dit onderwijs (“Talen en Culturen van Noord-Afrika”) deel.
• Hogeschool De Horst: Studiereis: 15-18.
• CHN: Er komen 2-3 studenten per jaar (meestal BA hospitality).
• Hogeschool In holland :Geen antwoord op deze vraag!!???

• VU: ‘Oriëntatie op Marokko’: 5 ECTS, postkoloniale literatuur: 5 ECTS, cursus Marokkaans Arabisch A en B: 10 ECTS.
• Fontys Hogescholen: Minor duurzame mondiale ontwikkeling en interculturaliteit: ca. 30 ECTS waarvan 10 ECTS stage in Marokko. College Marokko incl. veldpracticum 4 ECTS; intercultureel onderwijs 4 ECTS.
• RUG: Antropologie van moslimculturen: 5 ECTS.
• Universiteit Leiden: Tashelhiyt Berber en Riffijns Berber: 8, uitbreidbaar tot 20 ECTS.  Current Research in Languages and Cultures of the Maghreb: 10 ECTS. Marokkaans- Arabisch: 8 ECTS.
• RU afdeling Arabisch: Marokkaans Arabisch 1 en 2: 5 ECTS.
• UU: De studielast van de cursussen was 7,5 ECTS voor een cursus van een blok (10 weken inclusief tentamen).
• Hogeschool De Horst: 4 ECTS.
• Codarts: Minor heeft minimale omvang van 15 ECTS, kan bij voldoende belangstelling worden uitgebreid.
• CHN: Normale studielast van een voltijd bachelorprogramma.

• VU: Ja, in 2016 vond er een interfacultaire excursie naar Marokko plaats, om studenten zowel met het land als met universiteiten daar in contact te brengen. Bij deze excursie hoorde een werkcollege ter voorbereiding.
• Fontys Hogescholen: Ja, bij het veldpracticum en de stages lerarenopleiding (zie vraag 6).En een viertal techniekstudenten hier werkt samen met business- en techniekstudenten daar (aan de ontwikkeling van een oplader voor mobiele telefoons die op zonne-energie werkt). Dit contact verloopt vooral per e-mail. 
• Hogeschool De Horst: Vooraf telefonisch en indien mogelijk met te bezoeken instellingen in het werkveld. De opleidingsteams van MWD en SPH hebben in het kader van de deskundigheidsbevordering op het terrein van Multiculturele competentie, studiereizen naar Marokko gemaakt (medegefinancierd uit een fonds bij het Europees Platform en een Marokko potje van Ministerie OC&W). In het verdere verleden (tot ongeveer 1992) waren er contacten/stafuitwisseling met de Sociaal Werk opleiding in Tanger; deze zijn na de beëindiging van het STIR subsidieprogramma en mede ten gevolge van de herziening van het curriculum (opheffing Interculturele Leerroute) gestopt.
• HES Amsterdam: In het verleden was er contact met een Marokkaanse instelling; dit is afgebouwd vanwege onvoldoende kwaliteit.
• HKU: Een groep studenten en docenten van de verschillende lerarenopleidingen in de kunsten (beeldend, muziek, theater en kunstmanagement) zijn in de zomer 2017 naar Marokko gereisd. Er zijn plannen voor een gezamenlijk project (gedacht wordt aan MEDA), maar het is moeilijk te realiseren vanwege de opleidingsstructuur in Marokko die zo anders is dan hier en dan vereist voor EU-projecten. Als gevolg hiervan en van de moeilijkheden bij het vinden van een goede partner staan de plannen voorlopig even in de ijskast.
• Codarts: Minor-plan bevindt zich nog in de planningsfase. Er zijn wel contacten gelegd tijdens de Maghreb-conferentie in Barcelona.
• INHOLLAND: Het idee is om vanaf januari 2023 te beginnen met student- en docentuitwisseling op kleine schaal.

• VU: Yan dal programı her yıl değişmektedir. Örneğin, 2016/17'de "Fas Oryantasyonu" olmayacak, ancak Fas'ın sömürge sonrası edebiyatı ve tarihi üzerine bir program olacaktır. Ayrıca, Fas Arapçası öğretilmeyecek, ancak Fransızca dil öğrenimi verilecektir (2016 planlarına göre). Saha gezisi de iki yılda bir yapılmalıdır. Öğrenciler blok derslerinin bir parçası olarak makale yazmak isterlerse, bunu her zaman yapabilirler. Bu da zaman zaman olur.
• Fontys Uygulamalı Bilimler Üniversitesi: Evet, saha uygulaması ve eşlik eden ders coğrafya öğrencileri için zorunlu, diğerleri için isteğe bağlıdır.
• RUG: Evet.
• Leiden Üniversitesi: Sadece Rif Berberi dili iki yılda bir sunulmaktadır.
• RU Arapça Bölümü: Fas Arapçası 1 ve 2: yıllık.
• UU: Hayır, tercih edilir ancak (henüz) mümkün değil.
• De Horst Uygulamalı Bilimler Üniversitesi: Evet, Seçmeli/Serbest Alan programının bir parçası. Çalışma gezisi yalnızca yeterli katılımcı olması durumunda gerçekleşecektir.
• Codarts: Küçük bir plan geliştirildiyse, evet.
• INHOLLAND: Henüz değil, ancak hem dijital hem de fiziksel hareketlilik olması ve Fas ile temasın müfredatın ayrılmaz bir parçası haline gelmesi ideal olurdu.
• CHN: Evet, öğrenci alımı konusunda.

• VU: Stages en leeronderzoeken komen af en toe voor, één à twee keer per jaar. Vorig jaar hebben twee studenten een leeronderzoek gedaan in Marokko; één naar Berber-bewustzijn en één naar de mogelijkheden van Nederlandse les in Noord-Marokko.
• Fontys Hogescholen: Ja, stages waarin vooral ontwikkelingsprojecten worden voorbereid, geïmplementeerd en geëvalueerd. De grote stage in het kader van de minor wordt Fontys-breed aangeboden.
• RUG: Nee, wel met Marokkanen in Nederland. 
• Universiteit Leiden: Ja, veldwerkopdrachten.
• RU afdeling Arabisch: Ja, studenten die buitenminor in Marokko doorbrengen.
• UU: Op dit moment niet.
• Hogeschool De Horst: In eerdere jaren hebben studenten incidenteel stages gedaan in Marokko. De laatste 10 jaar niet meer in Marokko zelf. Wel altijd in Nederland, in instellingen die te maken hebben met doelgroep van Marokkaanse afkomst. Aantal: destijds: 1 à 2 per jaar in Marokko; stages met Marokkaanse dimensies in Nederland niet specifiek geregistreerd. Toelichting: taalprobleem bij stages in Marokko voor NL studenten en bij stages in NL voor Marokkaanse studenten; ook bij uitwisselingen met Marokkaanse studenten en docenten. Reciprociteit s hierdoor moeilijk te realiseren. Ook ontbreken subsidiemogelijkheden. Inhoudelijk probleem: social work in Marokko is weinig ontwikkeld/geprofessionaliseerd naar de NL standaarden. Hierdoor is het niet eenvoudig om stages te organiseren in Marokko die voldoen aan de criteria. 
• Hogeschool Leiden: Sporadisch stages.
• Hanzehoogeschool Groningen: Voor zover bekend geen stages.
• HES Amsterdam: Ja, heel soms zijn er stages in Marokko. 
• HKU: Studenten zijn vrij om in Marokko een buitenlandse stage te doen. Op grond van de bij BIZ (Bureau Internationale Zaken) bekende gegevens komt het een enkele keer voor dat een student zijn stageperiode in Marokko doorbrengt. 
• Codarts: Indien minor-plan uitgevoerd, ja.
• INHOLLAND: Ja, we hebben nu contacten met vijf (Nederlandse) bedrijven.
• Hogeschool Utrecht: Nee, er zijn wel plannen in die richting. Hierbij wordt uitgegaan van zo’n 5 studenten van de PABO die stage lopen op scholen rond Al Hoceima. 
• CHN: Heel soms. Er is nu een studente Tourism Management in Casablanca.

• VU: 2013/14 akademik yılında Fas Çalışmaları yan dalında üç lisans tezi ve yaklaşık on makale yazılmıştır. Fas'ta araştırma yapan öğrenciler de tezlerini bu konuda yazmaktadırlar.
• Fontys Uygulamalı Bilimler Üniversitesi: Evet, Fas saha uygulamasına katkı olarak staj raporları ve makaleler.
• RUG: Hayır, ancak Hollanda'da Faslılarla ilgili makaleler var.
• CIDIN: Evet, Fas'ta araştırma yapan öğrenciler var.
• Leiden Üniversitesi: Evet.
• RU: Akdeniz Çalışmaları bölümünde Fas'la ilgili bir konuyu ele alan tezler kesinlikle var. Ayrıca Arapça bölümünde, dilbilim alanında veya sosyal bilimler perspektifiyle (siyaset bilimi, ekonomi, antropoloji) de.
• UU: Yakın zamanda Hollanda'daki İslami okullarda eğitim alanında mezun olan bir öğrenci var; bu okullarda Faslılar genellikle öğretmenlik yapıyor.

• VU: Er is wel behoefte aan intensivering van de contacten, maar omdat de belangstelling van de studenten nogal wisselend (soms beperkt) is, is het niet mogelijk om uit te breiden. Een uitwisseling van studenten in samenwerking met een universiteit zou wenselijk zijn (een soort Socrates programma gericht op Marokko).
• Fontys Hogescholen: Ja, gezamenlijk met Marokkaanse opleidingen en Marokkaanse studenten onze studenten leeractiviteiten laten verrichten in Marokko.
• RUG: Ja, meer contact met collega’s in Marokko, en soms behoefte aan opvang voor studenten die stage zouden willen lopen maar het te eng vinden om alles zelf te regelen. 
• CIDIN: Ja, bij veldwerk en onderwijscontacten is er mogelijk behoefte aan ondersteuning bij problemen van administratieve en communicatieve aard.
• Universiteit Leiden: Ja, meer contacten m.b.t. onderwijs Berber.
• RU afdeling Arabisch: Onderwijsvoorziening voor die studenten die in het BA2-jaar de buitenlandminor in Marokko willen doorbrengen.
• Hogeschool De Horst: Uitbreiding mogelijkheden voor studenten (studiebezoeken, uitwisselingsprogramma’s, stages) en stafmobiliteit i.s.m. Marokkaanse partneropleiding en projecten met het werkveld in Marokko en NL. Gekoppeld aan uitbreiding subsidiemogelijkheden (bijv. NUFFIC, BuZa-MATRA).
• INHOLLAND: Het zou fijn zijn om te weten wat voor soort contacten gangbaar zijn tussen Marokkaanse en Nederlandse instituten, en verder wat voor soort beurzen er beschikbaar zijn om de mobiliteit van studenten en docenten te ondersteunen.
• Hogeschool Utrecht: Structurele contacten zijn wenselijk wat betreft stages, onderzoek, en de mogelijkheden om een uitwisseling op te zetten.
• CHN: Ja, wat betreft de studentenwerving en het verkrijgen van onderwijspartners voor dubbele diplomering of ‘articulation agreements’ ter bevordering van de instroom uit Marokko.

Kendisi 1990-1997 ve 2001-2005 yılları arasında Fas'ın Orta Atlas bölgesinde araştırmalar yürütmüş ve halen de bu araştırmalara devam etmektedir. Bu araştırmalar uluslararası dergilerde yayınlanmıştır. Gelecekte Rif bölgesinde de araştırmalar yapılması mümkün olabilir.

Hij heeft vorig jaar het onderzoek verricht naar achtergelaten vrouwen voor de Adviescommissie Vreemdelingenzaken. Tevens onderzoek (samen met Martijn de Koning) naar de keuze voor huwelijkspartners onder migranten (Marokkanen). Met beide onderzoeken zou ze graag doorgaan (ook in Marokko) omdat nog veel onbeantwoord is.

Hollanda ve Fas'ta Berberi ve Fas Arapçası üzerine, iki dillilik, eğitim, dil değişimi vb. alanlarda araştırmalar yürüttü.

Hij deed onderzoek naar taalverwerving van het Berbers in Nederland en Marokko.

• A. Sidi Slimane'deki Faslı bir ailenin ve ağının (1983'ten beri) izlenmesi.
• B. Faslı göçmen kızların (ve 2006'dan itibaren oğulların) yaşam öyküsü araştırması.

H.J. Stroomer, “Berber Çalışmaları” serisinin editörüdür, bkz. Köppe Verlag/Köln.

Mohamed El Ayoubi heeft een proefschrift geschreven over de Berberdialecten van de Rif.